Thư viện tỉnh Nam Định tăng cường tổ chức hoạt động phục vụ sách báo tại các điểm Bưu điện văn hóa xã

Hướng về cơ sở và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Quán triệt quan điểm đó, trong những năm qua Thư viện tỉnh Nam Định luôn chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp, huy động nhiều nguồn lực để xây dựng mạng lưới thư viện cơ sở, đẩy mạnh hoạt động luân chuyển nhằm đưa sách báo tới tận tay người dân. Kết quả của  việc phối hợp này là sự đa dạng hóa mô hình tủ sách, phòng đọc phục vụ cộng đồng: mô hình thư viện - trường học, thư viện các đồn biên phòng, thư viện trong nhà chùa, cà phê sách…, và đặc biệt, là mô hình thư viện tại các điểm Bưu điện văn hóa xã.

Mô hình Bưu điện văn hóa xã - Thư viện được nhắc tới rất nhiều thời gian gần đây khi thực hiện Chương trình phối hợp công tác giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Bộ Thông tin Truyền thông trong việc tăng cường tổ chức hoạt động phục vụ sách, báo tại các Điểm Bưu điện - Văn hóa xã giai đoạn 2013 - 2020.

Thực ra, đây không phải là mô hình mới. Ngay từ năm 1998, khi cả nước chỉ có khoảng trên 2.000 điểm phục vụ đọc sách báovà hầu như chưa có nhà văn hoá xã, Tổng công ty Bưu chính viễn thông đã triển khai xây dựng  hệ thống Bưu điện Văn hóa xã trên phạm vi cả nước theo mô hình tích hợp cả hai chức năng: kinh doanh (cung cấp các dịch vụ bưu chính viễn thông cơ bản) và dịch vụ công ích (cung cấp tài liệu, phục vụ người dân địa phương đọc sách báo miễn phí). Thời điểm này,Bộ Bưu chính Viễn thông đã phối hợp, liên kết với Bộ Văn hóa Thông tin trong việc chỉ đạo hệ thống thư viện (thuộc ngành Văn hóa Thông tin) cung cấp, luân chuyển sách báo từ các thư viện sang các điểm Bưu điện văn hóa xã. Nhờ đó, đến Bưu điện văn hóa xã, người dân không chỉ được tiếp cận với các loại hình dịch vụ thông tin liên lạc tiện ích một cách thuận lợi mà còn được thụ hưởng nguồn thông tin, trí thức, nắm bắt kịp thời chủ trương, chính sách của Nhà nước, nâng cao dân trí và đời sống tinh thần. Các điểm Bưu điện xã đã trở thành trung tâm giao dịch, sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Người dân tới gửi thư, bưu kiện, bưu phẩm, gọi điện thoại, tranh thủ đọc sách báo, trao đổi kinh nghiệm đọc được từ những cuốn sách phục vụ cho nhu cầu sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Các cụ già coi Bưu điện văn hóa là địa chỉ gắn bó. Học sinh những buổi nghỉ học đã ghé qua Bưu điện văn hóa xã tìm đọc truyện tranh, tài liệu học tập, báo Thiếu niên, Hoa học trò…. Bưu điện văn hóa xã từng bận rộn, tấp nập thế với vai trò cầu nối, truyền bá thông tin. Sách báo của thư viện cũng được sử dụng tối đa, phát huy được giá trị của mình trong đời sống xã hội.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, nên mô hình Bưu điện Văn hóa xã  - Thư viện đã có thời gian không hoạt động được như ban đầu.  Từ khoảng năm 2007, hiệu quả hoạt động của hệ thống BĐVHX ngày càng giảm sút. Cùng với việc số người dân đến BĐVHX để dùng các dịch vụ BCVT thưa dần, hoạt động phục vụ đọc sách báo miễn phí tại BĐVHX cũng đang mất dần sức hút với người dân. Nhiều BĐVHX hoàn toàn “vắng bóng” người dân đến đọc sách báo. Sách báo luân chuyển của thư viện giảm hoặc không còn được đưa đến các điểm Bưu điện văn hóa xã.

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, trước yêu cầu triển khai mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống một cách kịp thời, nhanh chóng; chuyển tải những kinh nghiệm sản xuất, những tiến bộ khoa học, nâng cao hiểu biết của người dân, thúc đẩy lao động sản xuất phát triển, việc xây dựng các tủ sách đặc biệt được quan tâm. Nhiều tủ sách thôn làng đã tự phát thành lập. Dù thực hiện tốt công tác xã hội hóa, huy động được nhiều nguồn lực tham gia, hoạt động của những tủ sách thôn làng vẫn gặp rất nhiều khó khăn.

Để tìm hướng đi thích hợp cho các điểm Bưu điện Văn hóa xã, phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia đưa thông tin về cơ sở, chung tay xây dựng nông thôn mới, tháng 9/2012, Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng dự thảo Chương trình phối hợp giữa Bộ Thông tin truyền thông và Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch. Ngày 4/2/2013 Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch ký kết chương trình phối hợp công tác giữa hai Bộ trong việc tăng cường tổ chức hoạt động phục vụ sách báo tại các điểm Bưu điện văn hóa xã giai đoạn 2013 - 2020.  Thực hiện chủ trương chung của 2 ngành, ngày 4/7/2013, Sở Văn hóa, Thể thao Du lịch và Sở Thông tin Truyền thông Nam Định đã đã bàn bạc, trao đổi, phân công trách nhiệm cụ thể và thống nhất ký kết chương trình hành động.

Việc xây dựng và duy trì mô hình liên kết tủ sách là một chủ trương đúng đắn, là việc làm kịp thời và cần thiết. Bởi đây là một trong những mô hình cung cấp thông tin, văn hóa hữu ích, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của nước ta hiện nay, có khả năng phát triển bền vững.

Điểm Bưu điện văn hóa xã gắn liền với đơn vị hành chính cấp xã - đơn vị hành chính thấp nhất. Việc đưa sách báo xuống phục vụ người dân tại các điểm Bưu điện văn hóa xã đã thu hẹp khoảng cách phát triển giữa thành thị và nông thôn, tạo sự bình đẳng trong việc hưởng thụ thông tin của người dân vùng sâu, vùng xa. Nó tạo điều kiện cho mọi người dân có cơ hội được dễ dàng tiếp cận với sách báo, thông tin được cập nhật thường xuyên; các tiến bộ khoa học kỹ thuật thâm nhập vào cuộc sống một cách nhanh chóng; chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước được triển khai kịp thời.

 Với ngành văn hóa, đưa sách báo xuống cơ sở là hoạt động phục vụ bạn đọc ngoài thư viện có hiệu quả, không chỉ  khai thác triệt để vốn sách báo của thư viện tỉnh phục vụ cộng đồng, giúp tăng vòng quay của sách, nâng cao hiệu quả sử dụng sách báo, mà còn góp phần tạo cho người dân thói quen đọc sách báo, giúp phát triển văn hóa đọc một cách sâu rộng, tiến tới xây dựng một xã hội đọc sách. Thực hiện chương trình phối hợp này là cơ sở quan trọng để hình thức phục vụ ngoài thư viện được duy trì và phát triển.

 Đây có thể coi là cú hích với văn hóa đọc nói chung và hoạt động thư viện ở Nam Định nói riêng trong bối cảnh hiện nay. Chương trình đã tạo được hành lang pháp lý thúc đẩy hoạt động thư viện phát triển, tăng cường sự quan tâm đầu tư. Theo chương trình này vai trò của sách báo trong đời sống xã hội được khẳng định; sự cần thiết của các thư viện/ tủ sách đối với sinh hoạt văn hóa ở các vùng nông trong chương trình xây dựng nông thôn mới được đề cao. Nguồn sách cung cấp cho kho luân chuyển của thư viện tỉnh được đảm bảo từ nguồn  ngân sách địa phương, và sự bố trí vốn từ Chương trình Mục tiêu quốc gia. Thông qua hoạt động liên kết, nhờ mối quan hệ mật thiết giữa hai ngành từ trung ương đến địa phương, ngành văn hóa có thể khắc phục được những khó khăn về cơ sở vật chất, nhân sự; xây dựng một mạng lưới thư viện/ tủ sách cơ sở rộng khắp, với cơ cấu hợp lý. Không chỉ phát huy tối đa tiềm năng hiện có của hai ngành, chương trình còn huy động được sự đóng góp của nhiều sở, ngành trong tỉnh: Sở Tài nguyên Môi trường, Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Tư pháp...  chia sẻ trách nhiệm xã hội của mình, tham gia hỗ trợ sách, báo, tài liệu.

Theo báo cáo, ở Nam Định, chỉ có một thư viện xã (Nghĩa Lợi - Nghĩa Hưng). Để đầu tư, xây dựng một thư viện xã để có thể đưa sách báo tới tận cơ sở là một điều khó có thể thực hiện được trong điều kiện như hiện nay. Trong khi chúng ta đã có 198 điểm Bưu điện văn hóa xã trên tổng số 229 xã phường thị trấn. Các điểm Bưu điện văn hóa xã được đặt ở vị trí trung tâm (thường là gần UBND, chợ, trường học). Địa thế thuận lợi, lại từng được đầu tư khá đồng bộ (trụ sở khang trang với diện tích bình quân 50 m2, khuôn viên bình quân 170 m)2, trang thiết bị cơ bản (quầy giao dịch, hệ thống chiếu sáng, bàn ghế, tủ sách, các thiết bị viễn thông, các loại sách, báo, văn hóa phẩm) đều có sẵn. Bên cạnh đó, các Bưu điện văn hóa xã đều có biên chế ổn định, với thời gian mở cửa thường xuyên; các nhân viên Bưu điện văn hóa xã đều có trình độ nhất định, khi được tập huấn họ có thể đảm nhận tốt công việc phục vụ, quản lý sách báo của mình.

Nhận thức rõ những thuận lợi của chương trình phối hợp này đem lại, Thư viện tỉnh Nam Định đã thống nhất với Bưu điện tỉnh xây dựng quy chế luân chuyển, quản lý tài sản một cách chặt chẽ, phù hợp với nghiệp vụ thư viện cũng như yêu cầu thực tế của địa phương. Bên cạnh đó, với trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ nghiệp vụ, thư viện tỉnh đã biên soạn nội dung hướng dẫn nghiệp vụ thư viện cho cán bộ phụ trách điểm Bưu điện văn hóa xã, lên kế hoạch hoạt động cụ thể.

Theo đó, chương trình sẽ lần lượt triển khai đến toàn bộ các điểm Bưu điện văn hóa xã tại các xã được lựa chọn tham gia Chương trình xây dựng Nông thôn mới của tỉnh. Cụ thể: Thành phố Nam Định: 2 xã; huyện Mỹ Lộc: 4 xã; Huyện Vụ Bản: 6 xã, huyện Ý Yên: 11 xã; Nam Trực: 7 xã; Trực Ninh: 7 xã;  Nghĩa Hưng: 9 xã; Xuân Trường: 7 xã; Giao Thủy: 8 xã; Hải Hậu: 35 xã. Năm 2013 (từ tháng 7 - 12/2013), Thư viện Nam Định sẽ tăng cường vốn tài liệu cho 22 điểm bưu điện văn hóa xã; năm 2014 thực hiện ở 44 điểm, năm 2015 thực hiện tại 66 điểm, năm 2016 thực hiện hết ở 96 điểm Nông thôn mới; từ năm 2017 đến 2020: tiếp tục thực hiện đến các xã còn lại trong tổng số 198 điểm BĐVHX trên toàn tỉnh.

Ưu tiên các điểm có đủ điều kiện tiếp nhận sách và thuận lợi cho hoạt động tổ chức phục vụ đọc sách báo, tháng 7/ 2013, thư viện Nam Định đã  đưa sách xuống 11 xã điểm của chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2013 thuộc các huyện Trực Ninh, Nam Trực, Ý Yên, Mỹ Lộc, Nghĩa Hưng, Hải Hậu, mỗi điểm là 300 bản sách. Ba tháng cuối năm, sẽ tiếp tục luân chuyển xuống 11điểm Bưu điện văn hóa khác. Sách luân chuyển đảm bảo có nội dung phong phú, có giá trị thiết thực với người dân, nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp; phổ biến kinh nghiệm tiên tiến, kiến thức khoa học - kỹ thuật; chăm sóc sức khoẻ cộng đồng; tuyên truyền, phổ biến chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; giới thiệu văn hoá  Việt Nam và thế giới; sách thiếu nhi… Thời gian luân chuyển sách, báo được thực hiện theo định kỳ 6 tháng một lần. Thư viện Nam Định cũng tùy theo điều kiện, yêu cầu thực tế để áp dụng các phương thức luân chuyển linh hoạt: hoặc luân chuyển đến Thư viện huyện để Thư viện huyện tiếp tục luân chuyển xuống điểm Bưu điện Văn hóa xã; hoặc trực tiếp luân chuyển xuống điểm Bưu điện Văn hóa xã sao cho sách báo đến được với người dân một cách nhanh chóng nhất. Thư viện Nam Định đang tập hợp ý kiến phản hồi từ các điểm Bưu điện văn hóa xã để có thể thể lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp hơn với yêu cầu của người dân, và có cách luân chuyển hiệu quả.

Thư viện Nam Định đã  lên kế hoạch hỗ trợ phần nào về trang thiết bị, xây dựng kho sách hạt nhân cho điểm Bưu điện Văn hóa xã. Bên cạnh đó, cũng tiến hành rà soát vốn tài liệu và lên kế hoạch xây dựng kho sách báo luân chuyển để  có thể  trở thành đầu mối trong công tác luân chuyển, đảm bảo thực hiện chương trình lâu dài và hiệu quả. Bởi thực tế, kho luân chuyển của Thư viện tỉnh vẫn có vốn tài liệu khá khiêm tốn. Được xây dựng từ năm 2003, (chủ yếu từ nguồn kinh phí của chương trình mục tiêu Quốc gia, nguồn sách tặng của Thư viện Quốc gia Việt Nam, các nhà xuất bản, các nhà sách) đến nay kho luân chuyển của Thư viện Nam Định có 17.000 bản sách. Hiện thư viện Nam Định đang luân chuyển tại các thư viện huyện, tủ sách cơ sở hơn 5.000 bản. Với vốn tài liệu còn lại, để thực hiện luân chuyển trên một phạm vi rộng, với yêu cầu nguồn sách đa dạng sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Bởi thế, bên cạnh việc chú trọng tăng cường cho kho luân chuyển từ nhiều nguồn khác nhau, thư viện tỉnh còn đề nghị các thư viện huyện có kế hoạch hỗ trợ, luân chuyển sách trực tiếp từ huyện xuống các điểm bưu điện văn hóa xã.

Với sự quan tâm của các ngành, các cấp trong tỉnh, sự nỗ lực hết mình của thư viện Nam Định, và sự chung tay của Bưu điện tỉnh, chúng ta có thể tin tưởng, chương trình phối hợp này thực sự phát huy được giá trị của mình trong công cuộc xây dựng nông thôn mới.

TỐNG HẠNH

Hỗ trợ
send email Yahoo
Liên kết web :
Đang online : 16
Hôm nay : 212
Tháng hiện tại : 6042
Tổng lượt truy cập : 525314
http://huyenbi.net/Xem-ngay-tot-xau.html